Từ ngày 15/02/2026, Thông tư 60/2025/TT-BYT chính thức có hiệu lực, quy định danh mục 35 bệnh nghề nghiệp được hưởng BHXH, trong đó nhiều bệnh liên quan trực tiếp đến môi trường làm việc trong mỏ than. Đây là thay đổi quan trọng, đặt ra yêu cầu mới về an toàn lao động than, buộc các doanh nghiệp như Công ty CP Than Cọc Sáu (nay là CP Than Đèo Nai – Cọc Sáu – TKV sau hợp nhất từ giữa 2024) phải tăng cường giám sát y tế định kỳ và tầm soát bệnh tật cho công nhân.
- 35 bệnh nghề nghiệp mới: Danh mục theo Thông tư 60/2025/TT-BYT có hiệu lực từ 15/02/2026, bổ sung và cập nhật các bệnh liên quan đến bụi, hóa chất, bao gồm cả bệnh phát hiện muộn sau khi nghỉ hưu, ảnh hưởng trực tiếp đến an toàn lao động than.
- Giám sát định kỳ bắt buộc: Công ty Than Cọc Sáu (TC6) tổ chức khám sức khỏe trước khi làm việc, khám phát hiện bệnh nghề nghiệp định kỳ, và có chương trình chăm sóc chuyên sâu như súc rửa phổi tại Bệnh viện Than – Khoáng sản.
- Quyền lợi rõ ràng: Chi phí khám, điều trị bệnh nghề nghiệp do doanh nghiệp chi trả. Công nhân mắc bệnh trong danh mục được hưởng BHXH và có thể được bố trí công việc phù hợp sau điều trị.
Contents
Danh Mục 35 Bệnh Nghề Nghiệp Mới Nhất 2026: Tác Động Đến An Toàn Lao Động Than
Thông tư 60/2025/TT-BYT, có hiệu lực từ 15/02/2026, thay thế các quy định cũ và quy định danh mục 35 bệnh nghề nghiệp được hưởng BHXH. Đối với công nhân mỏ than, danh mục này nhấn mạnh các bệnh hô hấp và nhiễm độc do tiếp xúc lâu năm với bụi than, bụi silic và các hóa chất trong môi trường khai thác. Sự cập nhật này buộc các doanh nghiệp phải xem xét lại chương trình an toàn lao động than, đặc biệt là công tác giám sát sức khỏe định kỳ, để phát hiện sớm và quản lý rủi ro y tế hiệu quả.
35 Bệnh Nghề Nghiệp Được Hưởng BHXH Từ 15/02/2026: Trọng Tâm Các Bệnh Hô Hấp và Nhiễm Độc
Danh mục 35 bệnh nghề nghiệp năm 2026 bao gồm nhiều bệnh có nguy cơ cao đối với công nhân khai thác than lộ thiên. Dựa trên môi trường làm việc đặc thù, các bệnh sau cần được quan tâm đặc biệt:
- Bệnh bụi phổi than: Do hít phải bụi than trong thời gian dài, phổ biến trong nghề khai thác.
- Bệnh bụi phổi silic: Có thể xảy ra khi tiếp xúc với bụi đá chứa silica trong quá trình đào, bốc than.
- Viêm phế quản mạn tính nghề nghiệp: Kết quả của tình trạng viêm đường hô hấp kéo dài do bụi, khí độc.
- Hen nghề nghiệp: Có thể khởi phát hoặc nặng hơn do môi trường có bụi và chất kích thích.
- Nhiễm độc chì: Có nguy cơ từ một số thiết bị, vật liệu trong mỏ.
Ngoài ra, danh mục còn bao gồm các bệnh như viêm gan virus B/C nghề nghiệp, lao nghề nghiệp, nhiễm HIV do tai nạn rủi ro nghề nghiệp, ung thư trung biểu mô nghề nghiệp, và nhiễm độc các kim loại nặng khác như mangan, arsenic. Điều này cho thấy phạm vi bệnh nghề nghiệp rộng, đòi hỏi an toàn lao động than phải được tiếp cận toàn diện, từ kiểm soát môi trường đến giám sát sức khỏe.
Thông Tư 60/2025/TT-BYT: Quy Định Mới Về Chẩn Đoán và Giám Định
Thông tư 60/2025/TT-BYT là văn bản pháp lý duy nhất quy định chi tiết về danh mục 35 bệnh nghề nghiệp được hưởng BHXH và hướng dẫn chẩn đoán, giám định mức suy giảm khả năng lao động, một nội dung quan trọng trong quy định an toàn lao động than Việt Nam 2026.
Đối với doanh nghiệp than, việc tuân thủ Thông tư 60 là bắt buộc để đảm bảo an toàn lao động than, vì nó đặt ra các tiêu chí y khoa rõ ràng cho việc công nhận bệnh liên quan đến nghề, từ đó quyết định chế độ hưởng hỗ trợ cho người lao động. Các cơ sở y tế cần được chỉ định theo hướng dẫn này để thực hiện chẩn đoán và giám định.
Tại Sao Danh Mục 2026 Quan Trọng Đối Với An Toàn Lao Động Than Dài Hạn?
Một điểm cập nhật quan trọng trong danh mục 2026 là tập trung vào các bệnh liên quan đến tiếp xúc yếu tố có hại lâu năm, ngay cả khi người lao động đã nghỉ hưu. Điều này có nghĩa là bệnh như bụi phổi than có thể khởi phát hoặc được phát hiện sau nhiều năm, thậm chí sau khi đã rời môi trường mỏ.
Đối với an toàn lao động than, điều này nhấn mạnh trách nhiệm của doanh nghiệp trong việc duy trì theo dõi sức khỏe lâu dài cho công nhân, không chỉ trong thời gian làm việc mà còn sau khi nghỉ hưu. Chương trình giám sát y tế định kỳ phải được thiết kế để ghi nhận các triệu chứng muộn, đảm bảo quyền lợi y tế và hỗ trợ kịp thời, từ đó nâng cao chất lượng an toàn lao động tổng thể.
Chương Trình Giám Sát Y Tế Định Kỳ Tại Than Cọc Sáu (TC6): Công Cụ Đảm Bảo An Toàn Lao Động Than
Công ty CP Than Cọc Sáu (TC6) đã triển khai chương trình giám sát y tế định kỳ toàn diện cho công nhân khai thác lộ thiên, nhằm tuân thủ Thông tư 60/2025/TT-BYT và nâng cao an toàn lao động than. Chương trình này, cùng với 7 biện pháp an toàn mỏ than lộ thiên năm 2026, không chỉ là nghĩa vụ pháp lý mà còn là cam kết bảo vệ sức khỏe lâu dài cho người lao động.
Khám Sức Khỏe Trước Và Trong Khi Làm Việc: Lộ Trình Giám Sát Toàn Diện
Chương trình tại TC6, phản ánh an toàn khai thác than thông qua giám sát sức khỏe người lao động, bao gồm các bước khám sức khỏe theo lộ trình rõ ràng:
- Khám sức khỏe trước khi bố trí công việc: Tất cả công nhân mới hoặc chuyển công việc phải trải qua sàng lọc sức khỏe để đảm bảo phù hợp với yêu cầu công việc, đặc biệt với các vị trí nặng nhọc, độc hại.
- Khám phát hiện bệnh nghề nghiệp định kỳ: Công nhân làm việc trong môi trường có yếu tố nguy hại (như bụi, khí độc) được khám sức khỏe định kỳ hàng năm hoặc theo tần suất quy định, tập trung vào các bệnh hô hấp, nhiễm độc và ung thư liên quan đến nghề.
- Đánh giá lại sức khỏe để bố trí công việc phù hợp: Sau khi điều trị, công nhân được đánh giá lại để bố trí lại công việc an toàn với tình trạng sức khỏe, tránh nguy cơ bệnh tật tái phát hoặc nặng thêm.
Lộ trình này tạo nên hệ thống an toàn lao động than chủ động, phòng ngừa bệnh tật ngay từ gốc.
Dịch Vụ Chăm Sóc Chuyên Sâu: Súc Rửa Phổi Tại Bệnh Viện Than – Khoáng Sản
Một trong những ưu đãi y tế đặc thù mà TC6 cung cấp là dịch vụ súc rửa phổi tại Bệnh viện Than – Khoáng sản. Kỹ thuật này được áp dụng cho bệnh nhân nhiễm bụi phổi (bụi than, silic) nhằm làm sạch đường thở, giảm triệu chứng và cải thiện chức năng phổi. Quá trình điều trị diễn ra an toàn, đúng quy trình chuyên môn và đạt hiệu quả tốt.
Người bệnh được theo dõi chặt chẽ trước, trong và sau thủ thuật. Dịch vụ này minh họa cho cam kết của doanh nghiệp trong việc đầu tư chăm sóc sức khỏe chuyên sâu, góp phần nâng cao an toàn lao động than thông qua can thiệp y tế kịp thời.
Trách Nhiệm Chi Trả và Bảo Vệ Người Lao Động Sau Điều Trị
Theo chính sách của TC6, doanh nghiệp chi trả toàn bộ chi phí khám, chẩn đoán và điều trị bệnh nghề nghiệp cho công nhân theo quy định. Sau khi điều trị, công nhân được bố trí lại công việc phù hợp với tình trạng sức khỏe, đảm bảo an toàn và quyền lợi lâu dài. Trách nhiệm này không chỉ tuân thủ pháp luật mà còn thể hiện tinh thần trách nhiệm xã hội, giúp công nhân an tâm làm việc và gắn bó với doanh nghiệp, từ đó củng cố văn hóa an toàn lao động than trong toàn hệ thống.
Quyền Lợi BHXH và Chế Độ Hỗ Trợ Khi Mắc Bệnh Nghề Nghiệp Năm 2026
Khi công nhân được chẩn đoán mắc một trong 35 bệnh nghề nghiệp theo danh mục mới, họ có quyền hưởng các chế độ BHXH và hỗ trợ từ doanh nghiệp. Hiểu rõ quy trình và mức hỗ trợ là phần quan trọng trong an toàn lao động than, bảo vệ quyền lợi tài chính và sức khỏe của người lao động.
Thủ Tục Hưởng Chế Độ BHXH Khi Mắc Bệnh Nghề Nghiệp Theo Danh Mục Mới
Để hưởng chế độ BHXH khi mắc bệnh nghề nghiệp, công nhân cần thực hiện các bước sau:
- Có chẩn đoán bệnh nghề nghiệp từ cơ sở y tế được chỉ định, theo hướng dẫn chẩn đoán trong Thông tư 60/2025/TT-BYT.
- Nộp hồ sơ đề nghị hưởng chế độ BHXH tại cơ quan BHXH, kèm theo giấy tờ chứng minh bệnh nghề nghiệp và lịch sử khám chữa bệnh.
- Được giám định mức suy giảm khả năng lao động bởi hội đồng giám định y khoa, từ đó xác định tỷ lệ hưởng trợ cấp.
Việc giữ hồ sơ sức khỏe định kỳ đầy đủ là rất quan trọng, vì nó là căn cứ pháp lý để chứng minh mối liên hệ giữa bệnh tật và nghề nghiệp.
Mức Hỗ Trợ Tài Chính và Chế Độ Hỗ Trợ Khác Theo Quy Định
Mức hỗ trợ tài chính từ BHXH phụ thuộc vào tỷ lệ suy giảm khả năng lao động được giám định. Bên cạnh đó, doanh nghiệp còn có chế độ hỗ trợ riêng. Bảng so sánh dưới đây tóm tắt các loại hỗ trợ chính:
| Loại hỗ trợ | Mô tả |
|---|---|
| Hỗ trợ từ BHXH | Theo Luật Bảo hiểm xã hội, công nhân được hưởng trợ cấp một lần hoặc trợ cấp hàng tháng tùy theo mức suy giảm khả năng lao động (ví dụ: suy giảm 5-10% được hưởng ít nhất 1,5 tháng lương, cứ tăng 1% được cộng thêm 0,4 tháng lương). |
| Chi phí khám, điều trị | Doanh nghiệp chi trả toàn bộ chi phí y tế cho bệnh nghề nghiệp, bao gồm cả các phương pháp chuyên sâu như súc rửa phổi. |
| Hỗ trợ công việc sau điều trị | Công nhân được bố trí công việc phù hợp với sức khỏe, đảm bảo an toàn lao động than lâu dài. |
Bảng trên cho thấy quyền lợi đến từ cả hai nguồn: BHXH nhà nước và chính sách nội bộ doanh nghiệp, tạo lập hệ thống an toàn lao động than bền vững.
Vai Trò Của Doanh Nghiệp Trong Việc Tuân Thủ và Hỗ Trợ Ngoài BHXH
Doanh nghiệp như TC6 đóng vai trò trung tâm trong việc thực thi an toàn lao động than. Ngoài việc tổ chức chương trình giám sát y tế định kỳ và chi trả chi phí, doanh nghiệp còn có trách nhiệm tạo môi trường làm việc an toàn, giảm thiểu yếu tố nguy hại. Sự hợp nhất giữa Than Cọc Sáu và Than Đèo Nai từ giữa 2024, trở thành CP Than Đèo Nai – Cọc Sáu – TKV, cho thấy nỗ lực tập trung hóa nguồn lực để nâng cao hiệu quả an toàn lao động và chăm sóc sức khỏe cho công nhân trên diện rộng.
Công nhân mỏ than cần nhận thức rằng an toàn lao động than không chỉ là các biện pháp kỹ thuật mà còn bao gồm hệ thống chăm sóc sức khỏe toàn diện. Bệnh nghề nghiệp không phải là “sự cố” mà là hệ quả dài hạn của môi trường làm việc. Việc giám sát y tế định kỳ chính là công cụ phòng ngừa chủ động, giúp phát hiện sớm và can thiệp kịp thời.
Hãy ghi nhớ lịch khám sức khỏe định kỳ được thông báo, chuẩn bị đầy đủ hồ sơ cá nhân và sức khỏe, và chủ động hỏi bác sĩ về các triệu chứng liên quan đến bụi, hô hấp dù còn nhẹ. Đừng chờ đến khi bệnh nặng mới đi khám. Để tìm hiểu thêm về các biện pháp an toàn lao động than tổng thể, bạn có thể tham khảo chương trình của Công ty VINACOMIN.
